|
Nieuwe Architectuur Rijskoverheid |
|
Walter Wittkamp
|
|
Wednesday, 23 November 2005 |
De rijksoverheid heeft ambitieuze herstructurerings-plannen. Er circuleren ‘managementagenda’s’ waarin topambtenaren zich uitspreken voor verdere samen-werking tussen overheidsinstellingen waarbij het verbeteren van de dienstverlening aan burgers, bedrijfsleven en andere organisaties meer centraal komt te staan. Voor deze doelgroepen moet de interne structuur van de rijksoverheid meer een black box zijn, reden voor een pleidooi om de diverse departementen niet langer eigen logo’s e.d. te laten voeren. Dus op weg naar één overheid?
Er worden steeds vaker rijksbrede ambities geformu-leerd over hoe de overheid burgers en bedrijfsleven, haar primaire doelgroepen, beter van dienst kan zijnii. Centrale en de decentrale overheden treden dan samen op in goed functionerende ketens. Daarvoor moeten afspraken gemaakt worden over hoe die samenwerking wordt vormgegeven. Want om samen aan resultaten te werken moet er ook worden samengewerkt. Dat vereist afstemming van de bedrijfsvoering van de betrokken instanties. Dat is een grote uitdaging voor met name de rijksoverheid die hier een regisserende rol in heeft. Maar is er wel een regisseur? Kan het netwerk van organisaties die de rijksoverheid eigenlijk is, wel met één mond spreken?
Vooralsnog lijkt dat heel moeilijk. Niet alleen verschillen de culturen binnen de departementen, ook verschillen de departementen zelf. Defensie en Verkeer en Water-staat hebben bijvoorbeeld nog grote uitvoerende taken, SZW en VROM zijn meer beleidsdepartementen waar-van de uitvoerende taken zijn ondergebracht bij agent-schappen, ZBO’s en decentrale (semi-) overheden. Deze departementen kijken vooral naar verbeteringen in de interne bedrijfsvoering, gericht op de PIOFAH aspecteniii. Daarin schuilt het gevaar dat bestaande praktijken verder worden versterkt, met meer focus op de interne bedrijfsvoering waardoor veranderingen met een externe, op doelgroepen gerichte, focus, worden belemmerd.
Naast de onderlinge verschillen is het voor de rijksover-heid lastig om de regisseur te zijn van haar achterland. Den Haag verwacht bijvoorbeeld van de gemeenten dat ze de komende jaren een aantal basisregistraties tot stand brengen. De lokale overheden nemen echter een afwachtende houding aan omdat ze onvoldoende van de noodzaak en de consequenties zijn doordrongen. Er worden dan ook nauwelijks budgetten gereserveerd en de benodigde technische en juridische kennis wordt niet ontwikkeld.
Er is dan ook een stijgende behoefte om rijksbrede afspraken te maken. Niet alleen over de te bereiken doelen, maar ook hoe die moeten worden bereikt. Om dit te doen over de grenzen van vele organisaties heen vergt een aparte aanpak.
Dit artikel schetst de weg die daarbij afgelegd kan gaan worden. Een weg met kronkels en onverwachte kruis-punten maar met een goed uitzicht op de bestemming. Het is daarbij leerzaam om te profiteren van ervaringen van eerdere reizigers. In dit geval door inspiratie op te doen in de Verenigde Staten. Daar gebruiken de federale overheden een routebeschrijving in de vorm van een Federal Enterprise Architecture (FEA).
De FEA biedt een mooi praktijkvoorbeeld van hoe een bedrijfsarchitectuur een hulpmiddel is bij het realiseren van ambitieuze veranderdoelstellingen. Na een beschrijving van de FEA wordt in dit artikel ingegaan op wat er in de Nederlandse situatie gedaan moet worden om vergelijkbare doelstellingen te bereiken. Om de metafoor nog even vast te houden: wat zijn er voor wegwijzers, plattegronden en verkeersregels nodig om de bestemming te bereiken?
[PDF]
Only registered users can write comments.
Please login or register. |
