Een Digitale Rijksbouwmeester heeft alleen zin als er een breed gedragen behoefte aan is. Als die behoefte beperkt wordt tot het beter maken van de overheidsautomatisering dan zal het niet lukken. Immers, het draagvlak daarvoor moet het hebben van een parlementair onderzoek (of zoiets) naar de 'ICT chaos van ........'. En ik vrees dat dat leidt tot 'Zwarte Pieten/Rollende Koppen' oplossingen, maar niet tot duurzaamheid.

Wat dan? Er zal een politiek, maatschappelijk en bedrijfskundig gedragen visie geformuleerd moeten worden die twee stappen vooruit denkt. En vervolgens neemt de uitwerking daarvan de duurzame verbeteringen van de overheidsautomatisering als een logisch en noodzakelijk gevolg met zich mee. In samenhang met ontwikkelingen in de hele maatschappij.

Die visie, laten we hem voorlopig 'Digitalisering 2050.nl' noemen, zou de volgende elementen moeten hebben.

1. De alles-doordringende digitalisering van woord, beeld en geluid is een paradigma-verschuiving van een orde-grootte van de industriele revolutie van ruim twee eeuwen geleden. Dit nieuwe paradigma bevindt zich nog maar in de eerste helft van de fasering technologische impuls -> infrastructuur -> business transformatie -> sociale transformatie.

2. Met dit gegeven en met een open mind om te leren van de digitale filevorming, waar overheid en bedrijfsleven meer en meer in verstrikt lijken te raken, kan Nederland een duurzame kerncompetentie van micro en macro-economische schaal verwerven " voor eigen gebruik en voor export.

3. Nederland zou in staat moeten zijn om de menselijke maat daarin centraal te stellen. Een maat over de volle breedte van de mens die werkt, handelt, bestuurt en regeert, met medeneming van de belangrijke invloeden van cultuur, beschaving en zingeving. De Nederlandse poldercultuur kan hierbij als een kracht worden gezien.

Als deze visie, of iets daarbij in de buurt, in s'lands innovatiebeleid zou worden opgenomen, dan is zoiets als een Rijksbouwmeester Digitalisering nodig. En dan komt hij/zij er. Anders niet. Ben ik bang.

Rob Kruijk