|
Jan Campschroer roept op tot beknoptheid, want "een korte boodschap draagt verder." Daarmee ben ik het graag eens, uiteraard, ... mits op voorhand het relevante referentiekader/paradigma alom bekend is. Maar daaraan ontbreekt het volgens mij juist nog iets te veel, dergelijke min of meer gedeelde aannames. Als dat inderdaad zo is, ontkomen we er niet aan prioriteit aan, zeg maar, _meta_communicatie toe te kennen. Hoe langer we dat ontkennen, des te onmogelijker wordt het om het kort te houden.
Stel dat je een fysiek voorwerp zo ver mogelijk door de lucht wilt gooien. Hoe lichter een voorwerp, des te verder? In aardse lucht krijg je een donsveertje echter nauwelijks weg. Zo zwaar mogelijk dan maar? Nou nee, dat schiet evenmin op. Afgezien van allerlei andere factoren, blijkbaar geldt een gewichtsoptimum. Prima, een boodschap moet niet te lang, maar tegelijk niet te kort zijn.
Ik ga nog even door op de fictieve werpsituatie. Neem voorts aan dat je een ander voorwerp wil raken. Dat begint met mikken, enzovoort. Als je het ene voorwerp in de richting gooit die tegenovergesteld is aan die waarin het andere voorwerp opgesteld staat, mis je natuurlijk geheid.
Campschroer verzoekt "leer de blinden zien." Volgens mij is echter niemand blind. Ik propageer wel een nieuwe richting waarop informatiekundige vakmensen ook moeten leren kijken. Draai je dus eens om. Oude kijkgewoontes kunnen daarvoor behoorlijk in de weg zitten. Dat is geen verwijt, maar een hartelijke uitnodiging om allereerst wat bewuster te raken van specifiek perspectief (lees ook: referentiekader, paradigma ...). Naarmate dat beter lukt, zulk besef van betrekkelijkheid, is het zelfs leuk om 'het' eens op een andere manier te bekijken. Kortom, van if-then naar what-if.
Zelfs wanneer het zicht slecht is, kan je best nog altijd raak gooien. Daarvoor moet de boodschap tevens nauwkeurig genoeg zowel je eigen positie, als die van dat andere voorwerp aangeven. Vermelding van nodige en voldoende referentiepunten maakt de boodschap nogal wat langer, het is nu eenmaal zo. Wie meent dat het zonder zulke orientatie lukt om een nieuw doel te treffen, met een lukrake worp dus, zou daarin ooit stomgelukkig kunnen slagen. Zulk geluk is natuurlijk geen waarborg voor systematisch raken, zeg maar professioneel met elke worp.
Waarom ik over civiele informatiekunde begin, volgt uit mijn idee over digitale communicatiemiddelen. Door verspreiding en verbinding is inmiddels een nieuw 'voorwerp' gegroeid, en groeit steeds verder, waarop (sommige) informatiekundigen hoognodig professioneel zouden moeten gaan mikken voor evenwichtige(r) maatschappelijk verkeer. Is dat geen prachtige opgave?! Nota bene, ik meen dat bedoelde infrastructuur voor informatieverkeer kwalitatief verschilt van het traditionele _object_ van informatiekunde, te weten de zgn toepassing (taakprogrammatuur). Weliswaar hebben beide disciplines van alles en nog wat met elkaar te maken. Zeg maar dat zij zich op een bepaalde, ook verdergaand veranderlijke, manier tot elkaar (moeten) verhouden. Vanwege het principiele onderscheid ertussen zie ik echter geen mogelijkheid, helaas, om het nieuwe andere 'voorwerp' dat ik zou willen (laten) raken, dus de informatieve infrastructuur op maatschappelijke schaal, te verklaren, zoals Campschroer voorstelt, "in de vorm van verhoudingen" vanuit de aparte informatietoepassing als allang bekend ander 'voorwerp.' Tegelijk hoop ik dat ik me vergis ... Wat graag zou ik de ingewikkelde nieuwe opgave door een pakkende slogan volkomen inzichtelijk krijgen! Dat acht ik dus illusoir, ook al omdat ik niet weet waar die nieuwe weg gaat uitkomen. Dat weet overigens natuurlijk helemaal niemand. Wat professionele informatiekundigen zich zo langzamerhand kunnen afvragen, sterker nog, moeten afvragen, dat is wel mijn opvatting, is of de aanpak die vertrouwd is voor kleinschalige opgaven tevens geschikt is voor de opgaven op grote(re) schaal. Toegegeven, ik vind dat een retorische vraag. We moeten zeker niet alles anders doen, maar we moeten wel degelijk iets anders erbij gaan doen. Ik vind het de hoogste tijd. En, nogmaals, het is reuze interessant.
Campschroer heeft volkomen gelijk , indien hij bedoelt , dat toelichting op nieuwigheid vertrouwd genoeg ervaren moet (kunnen) zijn om uberhaupt opgemerkt te worden. Helaas verwerpen nogal wat mensen op voorhand de mogelijkheid dat een boodschap over wat ze als hun vak beschouwen, zou kunnen gaan over een 'voorwerp' dat ze nog niet of nauwelijks kennen. Vanwege het belang van een open houding ... open ik, met dank aan Campschroer voor zijn hartelijke aansporing, mijn volgende boodschap over civiele informatiekunde ermee.
, Denk niet altijd dat u alles al weet: geef een intrigerende boodschap eens een kans, ook al is zij langer dan u verwacht en begrijpt u haar niet onmiddellijk. What if ...
, Kwalitatieve herpositionering van referentiekader is erg moeilijk. Dat loont omdat pas met zo'n nieuw paradigma kwalitatief nieuwe problemen oplosbaar zijn en, nota bene, nieuwe kansen vallen te herkennen tot en met benutten.
, Voor een aparte taak geldt gedrag (lees ook: betekenis) als eenduidig.
, Zomaar toepassingen op een hoop ondermijnen noodzakelijke eenduidigheid.
, Absolute standaardisatie van betekenis werkt averechts voor zgn integratie.
, Een informatiestelsel ondersteunt verscheidene taken: varieteit.
, Zo'n stelsel moet passen in de veranderlijke wereld: ook nogeens veranderlijke varieteit.
, Beheersbare eenduidigheid vergt kwalitatief rijker gevarieerde betekenisordening: stelselmatige verbijzondering naar expliciete context en tijd.
, Stabiliteit kanaliseert dynamiek: infrastructuur.
, Vanuit positionering als infrastructuur voor informatieverkeer verandert de 'betekenis' van talloze (overige) informatiekundige thema's mee.
, Stelselmatige betekenisordening is het kernthema: van autorisatie, tot bekostiging enzovoort, enzovoort is allemaal anders dan voor een enkelvoudige informatietoepassing.
, Besef de noodzaak van wisselwerking. De taakgerichte informatiekunde is allesbehalve achterhaald, maar verandert, blijft veranderen, onder invloed van civiele informatiekunde, vice versa.
, Probeer het ene paradigma niet met het andere te verklaren. Als dat zou kunnen, waren het immers geen verschillende paradigma's.
, Wees blij met vakmatige ontwikkeling.
, Aarzel niet terechte kritiek te opperen, opbouwende bijdragen te leveren, enzovoort.
Vooruit, ik waag toch een poging tot uitdrukking in enkele verhoudingen.
Zoals gezegd staat betekenis (gedrag) centraal. Dus, getalsmatige betekenisverhouding
toepassing : stelsel = 1 : n
Over ordening
toepassing : stelsel = hierarchie : netwerk
Over context
toepassing : stelsel = impliciet enkelvoudig : expliciet meervoudig
Over infrastructuur
toepassing : stelsel = niets : voorwaarde
Over standaardisatie
toepassing : stelsel = atomair : infrastructuur
Over informatieverkeer
toepassing : stelsel = uitzondering : regel
Zo is er stellig meer. Ik besef dat bovenstaande uitdrukkingen pas redelijk begrijpelijk zijn op basis van het civiele paradigma. Daar gaan we inderdaad weer ...
Jan, het pakte wat langer uit. ;-)
|
