Common Sense
De vraag naar de bescherming van
klassieke informatiesystemen is serieuzer dan hij misschien op het
eerste gezicht lijkt. Volgens een oproep
op Via Nova Architectura gaat het NK
ICT Architectuur dit jaar een poging doen om
architectuurbeschrijvingen van oudere IT-systemen te beoordelen.
Kennelijk is de gedachte dat vroeger alles niet per definitie
slechter was dan vandaag. Dat we als architecten best iets kunnen
leren van de inzichten van onze voorgangers – of uit onze jeugd,
for that matter. Een sympathieke gedachte, toch?
Dat zou wel eens het begin van een
trend kunnen zijn. Een trend van hernieuwde belangstelling voor
architectuurprincipes uit de IT-oudheid. Voor je het weet wordt dit
misschien wel een serieuze stroming in de IT architectuur – het
virtueel classicisme. Binnen de korste keren raakt de
post-moderne iPhone weer achterhaald en gaan we massaal terug naar de
pure schoonheid van terminals. Rust en stilte als de essentie van het
schone [1]. Retro-architectuur als nieuwste hype.
Het is goed om er eens over na te
denken wat voor waardevols het verleden heeft opgeleverd. Valt er nog
pure kunst te ontdekken tussen de legacy en de overige kitsch? Waar
gaan uw gedachten dan in eerste instantie naar uit? Het goede oude
Wordperfect 4.2 misschien? Of de Apple Macintosh
Classic? Of denkt u juist aan SAP v2? Het legendarische Wang
Computer System? Leisure Suit Larry in the Land of the Lounge
Lizards? Of toch nog eerder VMS?
Het zijn stuk voor stuk voorbeelden van
in die tijd baanbrekende, en dus voorbeeldige computertoepassingen.
Er zijn ongetwijfeld nog zat voorbeelden aan toe te voegen. En
toch... toch overheerst bij zo'n revival bij mij vooral het gevoel
van sentimentele, nostalgische
Flauwekul!
Er zijn zonder twijfel
oude softwaresystemen die het goed zouden doen als curiosa in een
techniekmuseum. Echter, zulke systemen waren oorspronkelijk nooit
bedoeld om te bewonderen, ze waren er eerst en vooral om te
gebruiken! En het is de vraag of de gebruiker van vandaag de dag nog
uit de voeten zou kunnen met de oplossingen van destijds. Hoe krijg
je Google Earth bijvoorbeeld voor elkaar op een monochrome
tekstterminal?
Er is al lange tijd veel belangstelling
voor primitieve kunst en oude architectuur.
Vertaald in onze context zou je voor primitieve architectuur
misschien moeten teruggrijpen op de situatie van – zeg – de tijd
van voor Windows95. Als je daar serieus aan terugdenkt, de terminals
en de primitieve PC-applicaties, dan komt bij mij toch eerst en
vooral de kwalificatie 'oogkleppenarchitectuur' op. Denk maar even
mee. Destijds was het ´normaal´ dat iedere PC-applicatie zijn eigen
drivers meeleverde. Kocht je een nieuwe printer, dan had je met de
orginele installatiediskette(!) en enig geluk de nieuwe printer na
enige tijd aan de praat. En dat voor iedere applicatie apart. Het was
ook volstrekt normaal dat iedere applicatie-ontwerper zijn geheel
eigen keuzes voor het indelen van de functietoetsen had gemaakt.
Gebruikte je meer dan één applicatie, dan moest je voortdurend
omschakelen. Sterker nog, als je een terminalapplicatie gebruikte,
dan had je kans op een andere toetsenbordindeling dan bij een
PC-applicatie. Zelfs de tekenset was nog niet gestandaardiseerd. Het
was feitelijk één grote chaos. Het is niet voor niets dat de cost
of ownership op een gegeven
moment helemaal uit de hand liep.
Tegenwoordig denken we liever in
platformen – of het nou om een games console gaat, of om de
iPhone, het concurrerende LiMo,
of simpelweg om Java of Windows. Platformen bieden standaard services
en hebben veel van de functies van traditionele applicaties
overgenomen en gestandaardiseerd. Platformen hebben het grote
voordeel dat ze de gebruiker en de beheerder consistentie bieden over
applicaties heen. Dat maakt ze goedkoper en gebruikersvriendelijke.
En omdat platformen steeds rijker worden, wordt het ook makkelijker
om in korte tijd krachtige applicaties te ontwikkelen. Kijk maar naar
de stortvloed aan applicaties die in enkele weken tijd voor de iPhone
is uitgebracht.
Gegeven de middelen die
moderne archITecten ter beschikking staan – van technische aspecten
als geheugencapaciteit, bandbreedte, processorsnelheid en
opslagcapaciteit tot zaken als het internet als universele
communicatieinfrastructuur en de rijke frameworks voor het snel
ontwikkelen van indrukwekkende applicaties – is het niet meer dan
logisch dat er vandaag de dag heel andere architectuurkeuzes worden
gemaakt dan vroeger. Er kunnen tegenwoordig dingen die vroeger domweg
ondenkbaar waren. Monochrome terminals waren geen architectuurkeuze,
kleurenschermen waren simpelweg te duur – laat staan dat er
rekening werd gehouden met het gebruik van touchschermen. Internet
stond op z´n best in de kinderschoenen en het world wide web moest
nog bedacht worden. Het realtime inzicht geven in de actuele
voorraadstatus bij het online verwerken van bestellingen kwam nog bij
niemand op. En zo kan ik nog wel even doorgaan.
Veel architectuurkeuzes
worden tegenwoordig – en terecht – op het niveau van platformen
gedaan. Het is steeds belangrijker om te investeren in een slimme
verzameling enterprise services – van CRM-service tot
productcatalogus. Dat betekent dus ook dat het werk van de architect
principieel is veranderd.
Dus eh, leerzaam? Je gaat
toch ook niet een poosje in een eenkamer plaggenhut wonen om te leren
hoe je de kamers van een modern hotel moet verbeteren?
Ik zou als architect vooral veel tijd
investeren in het bijblijven bij de hedendaagse ontwikkelingen. Dat
kost al tijd zat. Het bruist momenteel werkelijk van de innovaties.
CEP, RIA, BPM, SaaS, het semantische web – het is maar een greep
uit de vele, vele innovatiegebieden. En een beetje architect zorgt
ervoor dat hij toch op z'n minst de hype van de echte waarde weet te
onderscheiden.
Mocht je dan nog tijd over hebben,
bezoek dan gerust eens het tehuis
voor bejaarde computers (dat bestaat echt!). Dat is een leuk
uitje en voor velen vast een feest van herkenning. Amusante
nostalgie. Maar het is naar mijn mening vakmatig gezien toch vele
malen interessanter voor cultuurhistorici dan voor archITecten.
Deze flauwekul
ontzenuwt een actueel architectuurdebat op een pittige en soms zelfs
controversiële manier. Het is de 6de
in een reeks flauwekul. Het is op 18 augustus 2008 gepubliceerd op ArchITectuur Bedrijven .
[1] Zie:
http://nl.wikipedia.org/wiki/Classicisme.
Only registered users can write comments. Please login or register.
|