|
We schrijven het jaar 1997. Een computer won het van de wereldkampioen schaken, Garry Kasparov. Niet zomaar een schaker, en niet zo maar een computer: de IBM Deep Blue. Niet in de eerste keer, er was een tweede poging voor nodig. De uitslag was redelijk nipt: 2,5 tegen 3,5.
Het was een baanbrekende gebeurtenis. Een machine was in staat om een mens te verslaan op gebied van intuïtie en kennis. Althans, zo werd dat door vele ervaren. Zijn kracht lag hem voornamelijk in het specifieke rekenwerk om lekker te schaken. Want, plat gezegd, is schaken het uitvoeren van heel veel relatief simpele regels. Maar het zijn er akelig veel, en dat maakt het lastig. Deep Blue kon met brute rekenkracht 200 miljoen zetten per seconde doorrekenen en 12 zetten vooruit denken. Er kwam eigenlijk geen enkele intelligentie aan te pas. Puur een wiskundige benadering: uiterst slimme software die door de brute rekenkracht geholpen werd.
Deep Blue was niet eens de snelste computer van zijn tijd met een bescheiden 259-ste plek op de toenmalige Top500. Hij kon 11,38 miljard drijvende komma berekeningen per seconde uitvoeren (11,38 Gigaflops) Dat is, qua rekenkracht, te vergelijken met een processor die vandaag de dag in onze laptops zit!
Inmiddels is het 2011 en de volgende stap is gezet: Watson. Dit is een supercomputer genoemd naar de oprichter van IBM. Dit systeem is aanmerkelijk slimmer dan Deep Blue.
In Amerika loopt er een spelshow met de naam Jeopardy!. Het is een spel waarbij de deelnemers een antwoord krijgen en daarbij de juiste vraag moeten vinden. Dat is wat anders dan een -- grote hoeveelheid -- vast gedefinieerde rekenregels te lijf gaan. Watson gaat meespelen in de Grand Finale op 14-16 februari en neemt het op tegen de twee beste Jeopardy! spelers van dit moment.
Watson is een systeem (dus niet alleen een razendsnelle IBM POWER 750, maar ook de bijbehorende software) dat gebaseerd is op normaal verkrijgbare hardware. Deze zijn niet speciaal ontworpen voor de taak van Jeopardy! zoals Deep Blue dat was voor schaken. Als je in 1997 de Deep Blue zou willen aanschaffen dan had je daar eigenlijk niets aan. Of je moest er erg veel plezier in hebben om elke keer te verliezen met schaken, natuurlijk. Anders kon hij niet veel interessante zaken doen.
Watson is een commercieel verkrijgbare computer. Best snel en aanzienlijk in omvang. Het zijn 10 racks met IBM POWER 750 systemen, draait Linux (what else?) en heeft 15 terabyte aan geheugen en behelst 2800 processorkernen. Waar de DeepBlue nog slechts 11 Gflops in de strijd kon gooien doet Watson het met 80 Teraflop ruim 7200 keer zoveel rekenkracht. Overigens is de snelste supercomputer op dit moment de Chinese Tianhe met 2,5 Petaflop dus weer ruim 3000 keer sneller dan Watson. Maar, het gaat in dit geval niet alleen om rekenkracht
En om een beetje serieuze tegenstander gaat het ook om het interpreteren van de Engelse taal, het aanvoelen van nuances en woordspellingen En al helemaal als je de vraag moet geven en het antwoord krijgt. Jeopardy is niet recht-toe-recht aan, maar bevat ook ironische vragen...uh, antwoorden, raadsels en rijmpjes. Daarvoor moest het systeem uiterst geavanceerde analyse software hebben. Deze software wordt DeepQA genoemd. DeepQA is een "Open-Domein-Vraag-en-Antwoord" techniek, waarmee bedoeld wordt dat er niet van te voren een gebied gedefinieerd is. Een vraag kan dus net zogoed gaan over wiskunde, of over filosofie of wat dan ook.
Natuurlijk is het een prestige project om te kijken of we het wedstrijdje kunnen winnen. maar de achterliggende motivatie is dieper. Wie kent er niet de "Computer" waaraan Startrek's commandant de meest prangende vragen kon stellen. En nog eens zinnig antwoord kon krijgen ook. Met techniek achter Watson is deze Sciende Fiction dichterbij gekomen.
Dit blog item is eerder verschenen op http://www.magitietsmeerzijn.nl/
Only registered users can write comments.
Please login or register. |
