Mijn standpunt: TOGAF is op dit moment, voor de beoogde doelgroep, gezien de ontwikkelingen die er zijn en op meerdere plaatsen als nodig worden ervaren, een belangrijk en waardevol hulpmiddel (niet meer en niet minder) om verder te komen met samenwerking tussen verschillende disciplines en vakgebieden die samen tot een moderne en evenwichtige inrichting van de netwerksamenleving van de 21ste eeuw willen komen.  
 
Beste Steen (3/5 01:28) 
In jouw bijdragen zit veel waar ik van kan leren, wat me tot verder nadenken stemt, waardoor ik geholpen wordt er eens op een andere manier naar te kijken etc. en dat is prima en waardeer ik. Daar tussendoor staan ook opmerkingen en beweringen, soms in vraagvorm geformuleerd, die binair en simplistisch overkomen, en dat vindt ik dan weer jammer.  
 
Boos ben ik allerminst en ik kwalificeer wat anderen denken en schrijven niet algemeen; ik poogde juist algemene kwalificaties te relativeren. Bijvoorbeeld door de erkenning van jouw ervaring “die ik in mijn vele Masterclasses met vele bedrijfssituaties heb opgedaan” te voorzien van de wetmatige consequentie, namelijk dat ervaringen meningen altijd ‘kleurt’. En dat geldt zeker voor iedereen: algemeen. 
 
Mijn toegevoegde vraag ‘voor wie?’ m.b.t. de vraag naar de waarde van TOGAF bedoelde ik vooral retorisch. Zoals een helm erg waardevol is voor bereiders van tweewielers, maar niet voor duinwandelaars (de ‘wie’). Grote voorstanders van TOGAF (zoals ik) zijn, denk ik, de eersten om te erkennen dat het geen Haarlemmerolie is, en niet voor iedereen geschikt is, en niet overal bruikbaar is, en strijden tegen ongenuanceerde verwerping. Precies zoals jij ook stelt over “de begindagen van het informatieplan”, maar dan voeg je er wel heel ‘gekleurd’ aan toe “... voor het grootste deel direct naar het rond archief te verwijzen. En iets vergelijkbaars zie ik ook rond TOGAF.” Precies mijn algemene punt: personlijke ervaringen ‘kleuren’ het menselijk oordelen en sturen onze percepties en verwachtingen. Steven: informatieplan ` TOGAF. 
 
Anders: niet de feitelijke situatie in de IT-wereld biedt (jouw) onderbouwing voor de beperkingen daarvan, en het onnut van TOGAF en haar toekomstige bijdrage aan architectuur, maar vooral jouw persoonlijke ervaring met, en oordeel over de IT-wereld doet dat. Dit persoonlijke oordeel beschouwen als ‘de enige werkelijkheid’ maakt dat juist jouw analyses algemeen en ongenuanceerd over komen. Als ik schrijf “[dat] als er al een goede ontwikkeling van het vak architectuur m.b.t. informatie en communicatie mogelijk is, deze uit de ICT moet voortkomen,” en jij dat leest als “Dus moeten we alles laten ontstaan in de IT-wereld zelf?” en (verderop) “dat IT de inrichting van de organisatie gaat/dient te bepalen, en dat organisaties daar blij mee moeten zijn; en dat zij de mogelijkheden die dat biedt vooral niet moet beperken.” Geeft een treffend voorbeeld, waarvoor dank, van wat ik 2/5 18:25 beschreef “dat eigen aannames over, en projecties van, de betekenis van woorden die anderen ... op een bijzonder taaie manier en steeds opnieuw worden opgevat zodat ze (weer) passen in de eigen projectie (waarneming) van degene die leest.”  
 
Hetzelfde gebeurt met mijn zeer genuanceerd bedoelde vaststelling dat iedereen(!) projecteert, wat door jou wordt opgevat als “Je zegt zo tegen iemand dat hij/zij in een sprookje, een sage of een mythe leeft, en dat zij/hij de werkelijkheid zo aanpast dat het idee blijft bestaan. ... ik verbaas me erover dat je zo’n oordeel zo makkelijk durft uit te spreken.” Wat ik dan weer opvat als jouw totale ontkenning van zelfs de geringste mogelijkheid dat jij ooit ‘projecteert’... Beste Steven, ik zou nooit durven beweren dat jij in een sprookje gelooft omdat ik je daarvoor absoluut te veel respecteer, maar juist en vooral ook omdat ‘realiteit’ de optelsom is van externe factoren plus vele persoonlijke factoren: er zijn dus vele realiteiten, en de ene een sprookje en de andere de waarheid noemen is precies waartegen ik strijdt. Juist uit jour reactie vindt ik verdere rechtvaardiging voor die ‘strijdt’. Bush jr. zei ooit “You are either with me or you are against me” en het is dergelijk binair en simplistisch, ongenuanceerd denken waar ik grote moeite mee heb.  
 
Mijn frustratie is dat het maar niet lukt om in de uitwisseling met jou de nuance er in te houden. Ik denk een relatief en genuanceerd oordeel over de waarde van TOGAF te geven, althans dat poog en beoog ik, en jij ervaart dat als “Ik lees in je betoog, maar dat kan ik verkeerd lezen, dat je het nut van standaarden en van vakgebieden niet ziet.” Ja Steven, je hebt dat volkomen verkeerd gelezen! Maar dat is niet zo verwonderlijk als ik merk dat je bijvoorbeeld ook mijn nadrukkelijk als ironisch bedoelde eindopmerking bloedserieus typeert als “je claim dat jij feitelijk en onbetwistbaar de enige juiste definitie van architectuur geeft”. Mijn serieuse boodschap was en is vooral: niemand heeft de (enige) waarheid in pacht; ik zeker niet, maar ook Daan, Peter, Jan, Erik, Pieter etc. niet, en ook Steven niet. Ondanks dat biedt een forum als VNA, en een discussie als deze over TOGAF, een positieve gelegenheid om te ontdekken wat ons bindt, en waar we met elkaar samen naartoe kunnen werken. Polariseren en stereotyperen helpt daarbij niet, en ik poogde met mijn vorige en met deze bijdrage een lans te breken voor de erkenning van de betrekkenijlheid van ieders mening, te beginnen met de mijne.  
Ik steun daarom ook graag je laatste oproep (echter zonder de toevoeging “Het lijkt erop….. ”): “Waar blijven trouwens de TOGAF aanhangers? Zijn jullie het eens met wat hier allemaal geschreven staat?” 
 
Paul Jansen