Beste Paul (2/5 18:25) 
 
 
Tjonge, je klinkt boos in je woorden waarin je jouw wereld uitlegt. Het is jammer dat je daarvoor wat anderen denken en hier geschreven hebben zo in het algemeen kwalificeert. Je kunt zo niet echt veel verder komen om de huidige diversiteit in en rond ICT verder te brengen. Om dat wel te kunnen gebruik ik mijn ervaring in honderden bedrijven, in internationale standaardisatie en de ervaring die ik in mijn vele Masterclasses met vele bedrijfssituaties heb opgedaan. In eerste instantie om te delen, om te zien wat gelijk en wat anders is. Opleggen van ideeën leidt gewoon nergens toe, dus je zult moeten investeren om er samen uit te komen. 
 
Maar meer concreet. 
 
Ik heb het nodige van TOGAF gezien. Je vraagt voor wie TOGAF waardevol is? Mijn antwoord: vooral voor IT-leveranciers. Zeker, je bouwt er kennis mee op. Maar de effectiviteit daarvan voor een organisatie betwijfel ik, gewoon omdat het geheel niet of nauwelijks past in wat ik zie dat organisaties nodig hebben. Het gevoel van de begindagen van het informatieplan komt weer bij me terug: veel werk over een lange tijd waarvan ik, meestal jaren later, vaak niet anders kon dan het geheel voor het grootste deel direct naar het rond archief te verwijzen. En iets vergelijkbaars zie ik ook rond TOGAF. 
 
De bouwwereld heeft zich in vele eeuwen, zelfs in millennia ontwikkeld. Ik hoor IT-ers roepen dat we met architectuur in de IT al verder zijn dan ze ooit in de bouwwereld geweest zijn. We blijven ook maar vergelijken met de bouwwereld, terwijl er steeds meer verschillen bij komen, en minder overeenkomsten. Moet nu de ontwikkeling van IT uit de IT-wereld vandaan komen? Voldoet veel in de IT-wereld niet gewoon aan de regels die we in andere werelden allang gezien en onderkend hebben? Bouwwereld, of nog andere werelden? Wat vooral specifiek is voor de IT-wereld heeft met de technologie zelf te maken, niet met wat eromheen zit. Dus moeten we alles laten ontstaan in de IT-wereld zelf? Dat proberen we al jaren, tot we steeds weer tot de conclusie komen dat er al is wat we zitten te bedenken. De kracht ligt er m.i. dan ook in dat je het goede overneemt, en wat nieuw is zelf doet. Met als voorbeeld: je wordt geen logistiek specialist door een ERP-pakket te ontwikkelen. Het is ook maar de vraag of je al te veel van een toepassingsgebied af moet weten als informatiekundige en IT-er, want waarom zou je dan nog luisteren naar de mensen in het gebied waar je het voor doet? Of denk je echt dat we echt veel meer kunnen op het gebied van PZ als we een ondersteunend pakket voor dat gebied hebben ontwikkeld? En dat we dan dus aan PZ specialisten kunnen vertellen hoe zij hun werk moeten doen? De ervaring leert echt anders. 
 
“De mogelijkheden van ICT-driven architectuur beperken”. Ik denk je punt te begrijpen als dat je van mening bent dat IT de inrichting van de organisatie gaat/dient te bepalen, en dat organisaties daar blij mee moeten zijn; en dat zij de mogelijkheden die dat biedt vooral niet moet beperken. 
Ik heb het in mijn voorgaande teksten uitgebreid over synergie gehad. Dit is zo’n punt waar synergie gehaald kan worden. Maar is het nu IT die gaat bepalen wat een organisatie wel of niet kan, en mag? Of is het de organisatie die, door goed gebruik te maken van haar hulpmiddelen (dus ook IT), gaat doen waar zij voor opgericht is? In mijn praktijk is het de organisatie die bepaalt (richt), en wil bepalen. De juiste, of betere hulpmiddelen kunnen daar enorm bij helpen, waarbij de organisatie vraagt en de “hulpmiddelen inrichters” die vraag beantwoorden. In goede samenspraak, maar wel binnen het geheel van de organisatie. Synergie is dan als je er achter komt dat een hulpmiddel je in staat stelt om je doel beter te bereiken. Of dat je er achter komt dat je je doel als organisatie maar beter bij kunt stellen. Of diverse andere mogelijkheden. Maar op zich bepaalt IT niets, het is de organisatie die de consequenties van bepaalde oplossingen moet overzien, en ze dan wel of niet wil inzetten. Al of niet binnen een aangepast doel en strategie. Dat geldt zelfs voor bedrijven als Amazon, en die zijn daar ook achter gekomen toen hun zaak echt begon te lopen. 
 
Ik weet niet in hoeverre de betekenis van het woord projectie bedoelt zoals je het woord hier gebruikt. Je zegt tegen me dat ik een gewenste werkelijkheid heb die ik ook in mijn praktijk zie omdat ik die werkelijkheid wil zien. Je zegt zo tegen iemand dat hij/zij in een sprookje, een sage of een mythe leeft, en dat zij/hij de werkelijkheid zo aanpast dat het idee blijft bestaan. Ik weet niet zeker of we elkaar ooit ontmoet hebben, maar, of dat nu wel of niet het geval is, ik verbaas me erover dat je zo’n oordeel zo makkelijk durft uit te spreken. Ik ken mensen met veel kennis van en ervaring in psychologie die veel moeite hebben om zoiets te durven zeggen (of zelfs denken). 
 
Je komt met een bewijs uit het ongerijmde dat TOGAF een goed iets is, waarbij je de mate waarin het functioneert laat afhangen van de situatie waarin het toegepast wordt en/of van wie er bij betrokken is. Zo is alles goed en fout tegelijk. Je lijkt, zoals ik het lees, te ontkennen dat er vakgebieden bestaan die je kunt leren (als je voldoende aanleg hebt) en waar je binnen kunt werken “want wat je doet is afhankelijk van de situatie en van degene die het doet. Dat is feitelijk tegen wat het woord methode betekent: een bepaalde manier van werken. Voor het ontwikkelen van zoiets zijn keuzes gemaakt, en die keuzes hebben redenen. Als die keuzes te maken hebben met het vakmatige doel van de methode, dan is er vaak niet echt een probleem. Als die keuzes bijvoorbeeld gemaakt zijn om commerciële redenen (meer werk, meer omzet, meer leveranciersafhankelijkheid enz.) vind ik dat er wel een probleem bestaat. Want niet het doel van de methode staat dan voorop, bijvoorbeeld het verbeteren van een informatievoorziening, maar marktpositie.  
Aan de andere kan je ook de stelling van Jaap aanhangen, waarbij de methode het niet doet maar de mens. Dan zou de methode zoveel ruimte moeten geven dat de mens optimaal kan functioneren, waarbij de vraag is of je nog wel over een methode kunt spreken. Een beetje in de trant van: we weten niet echt wat het is, maar we noemen het TOGAF. En we zorgen ervoor dat TOGAF mensen en bedrijven het gaan doen. En dat is wel heel erg sterk waar het rond TOGAF op lijkt: TOGAF als spin, insect, vogel, olifant en wie weet wat nog meer. 
 
Mensen die als vakmens veel ervaring hebben in vele organisaties kunnen vaak al heel snel zien wat binnen een organisatie, vanuit hun expertise gezien, aan de hand is. Je zegt: “Er is dus een grote variëteit aan contexten die de betekenis van informatie beïnvloedt. Ofwel: homoniemen alom.”. Mijn ervaring is dat er natuurlijk verschillen zijn, maar dat ook veel vergelijkbaar is. Tenminste als je vanuit je eigen vakgebied, daar waar je echt wat vanaf weet, kijkt en werkt. Na 15 jaar aan internationale standaards gewerkt te hebben weet ik hoe moeilijk het is een echte standaard neer te zetten, en hoe goed het is om een echte standaard te hebben. Hoe moeilijk zou het immers zijn als we niet ooit vastgesteld hadden hoe lang een meter precies is, en hoe gemakkelijk het nu is als we afstanden in die meter uit kunnen drukken.  
 
Ik lees in je betoog, maar dat kan ik verkeerd lezen, dat je het nut van standaarden en van vakgebieden niet ziet. Zoals je gelezen hebt ben ik niet iemand die het “ontwerpen van een alomvattend iets” ziet zitten. Maar er zijn wel degelijk vakmatige regels, standaarden en, al of niet lokale, afspraken te maken die een ontwerp voor een omgeving in goede banen kunnen leiden. Ik zie dat TOGAF echter niet doen, en dus zie ik TOGAF op dat punt tekort schieten. Ongeacht op hoeveel andere punten het wel voldoet. En wat ik bedoel is juist bedoeld voor een “netwerkmaatschappij”, zoals ik eerder betoogd heb. 
 
Als laatste zeg je “Net als iedereen projecteer ik maar wat, zoals mijn feitelijk en onbetwistbaar enige juiste definitie van architectuur”. Ja, je idee en mening is, denk ik, duidelijk. Ik geloof niet in je laat-duizend-bloemen-bloeien notie. Juíst omdat we in een netwerkmaatschappij zitten waar zo langzamerhand echt het nodige aan elkaar gekoppeld dient te gaan worden. Ook je claim dat jij feitelijk en onbetwistbaar de enige juiste definitie van architectuur geeft in de criteria passend, stevig, attractief, in balans is, met als vijfde criterium dat wie uit moet leggen dat hij/zij architect is het dus niet is zie ik toch echt als een mening die op punten tekort schiet. En natuurlijk kan ik alleen vanuit mijn perspectief spreken, wie niet. 
 
 
Waar blijven trouwens de TOGAF aanhangers? Zijn jullie het eens met wat hier allemaal geschreven staat? Het lijkt erop….. 
 
 
Steven van ’t Veld 
Steven.van.t.Veld@AIM.nl