Beste Daan en andere architectuurguru’s, 
 
Sinds de oprichting van dit forum lees ik regelmatig met veel interesse de verschillende bijdragen. En bij deze mijn eerste bijdrage: ik kan natuurlijk niet anders na mijn afstudeeronderzoek vorig jaar waarin ik de syntaxis (vorm) en semantiek (inhoud) van (architectuur-)principes heb onderzocht.  
Daarin heb ik mij concreet bezig gehouden met de manier waarop principes geformuleerd moeten worden en aan welke kwaliteitscriteria deze zouden moeten voldoen. Dit zowel op het niveau van een set principes, een principe en de verschillende componenten van een principe.  
 
Indertijd heb ik geconcludeerd dat er weinig consensus bestaat over wat een principe is en hoe deze geformuleerd zou moeten zijn. Sinds mijn afstuderen moet ik helaas ook concluderen dat er weinig echt nieuwe inzichten zijn ontstaan in het vakgebied. Jammer, maar daarover is in bovenstaande bijdragen al uitvoerig op ingegaan. Een ultieme definitie zou ook het doel niet moeten zijn, maar wat meer eenduidigheid zou ons vakgebied ook verder professionaliseren. 
 
Graag ga ik in op onderstaande punten die mij net al lezend het meest zijn bijgebleven. Alvast mijn excuses als het te onsamenhangend zal blijken te zijn...  
 
1) ontwerpers en architectuurprincipes. 
Ik snap niet zo goed waarom een ontwerper alleen te maken zou mogen hebben met de regels, richtlijnen en standaarden. Aangezien voorschriften niet alle ontwerpruimte kunnen inperken is het weldegelijk nuttig om als ontwerper te weten waarom bepaalde dingen zo moeten. Door dan gebruik te maken van de principes kan een systeem wel in ‘de geest van de architectuur’ ontworpen worden. 
 
Overigens moest ik in mijn onderzoek concluderen dat het lijkt alsof voorschriften zich tot elkaar in een soort doel-middelen hiërarchie bevinden. Zodoende wordt het heel lastig om typen voorschriften van elkaar te onderkennen: wat voor het ene voorschrift een detaillering is, kan een veralgemenisering van een ander voorschrift zijn.  
 
2) ‘reuse before buy, before make’ 
Ik snap niet zo goed waarom dit geen architectuurprincipe is. In mijn ogen beperkt dit de digitale ontwerpruimte. Er zullen andere bit’s en byte’s in de organisatie te vinden zijn wanneer men dit hanteert. Overigens zou ik architectuurprincipes niet willen beperken tot alleen de digitale wereld. Wat mij betreft zou een architectuurprincipe ook alleen de bedrijfsvoering mogen inperken.  
Dit brengt mij op een ander punt: hoe kunnen wij discussiëren over de definitie van een architectuurprincipe wanneer architectuur zelf niet unaniem gedefinieerd is? 
 
3) Principe als natuurmechanisme 
Mark’s visie op principes heb ik tijdens mijn afstudeeronderzoek ervaren als zeer verfrissend. Juist door te weten welke mechanismen er (moeten) inwerken op bepaalde systemen kan de ontwerper hiermee rekening houden in het ontwerp.  
 
4) SMART  
 
Het SMART acroniem is tevens een onderdeel van mijn onderzoek geweest. Ik heb een substantieel aantal architecten gevraagd hoe zij de SMART-ness van een principe zouden bepalen. Uitkomst: Significant, Measurable, Achievable / Attainable, Relevant en Traceable. 
Vanuit deze enquête is ook te concluderen dat een principe traceable en timeless moet zijn. Een principe moet natuurlijk niet elke week aangepast worden, maar helemaal tijdloos hoeft een principe ook niet te zijn. Een principe bevindt zich namelijk binnen een context en een kader. 
Dit kader moet alleen zo tijdloos mogelijk zijn, maar is daarmee dan wel time-bound. 
 
Groeten! 
 
Pieter Buitenhuis 
 
Ps 1) In een andere bijdrage zal ik kort mijn conclusies uit het onderzoek mbt de syntaxis en semantiek van een principe uiteenzetten. 
 
Ps 2) Daan haalt in zijn eerste alinea de beroemde uitspraak van Martin Luther King aan; misschien is het tijd om deze te vervangen door ‘Change: yes we can!’? :-)